Sẹo do thuốc: Người tập gym có nguy cơ bị sẹo rỗ, sẹo lồi không?

Chào anh em, Châu biết anh em mình ai cũng mong có một body đẹp, cơ bắp cuồn cuộn. Nhưng bên cạnh việc tập luyện, chế độ ăn uống, nhiều anh em cũng tìm đến các loại thuốc hỗ trợ để đạt được mục tiêu nhanh hơn. Châu không phán xét nha, nhưng Châu muốn dặn anh em kỹ điều này: một số thuốc có thể để lại "dấu ấn" không mong muốn trên làn da mình đó, nhất là sẹo.

Đầu tiên phải nói đến mấy loại thuốc bổ sung hormone hay Steroid (thuốc kháng viêm mạnh). Mấy loại này thường được dùng để tăng cơ, giảm mỡ nhanh. Nhưng nó có thể làm cơ thể mình bị rối loạn nội tiết tố, dẫn đến mụn trứng cá bùng phát dữ dội. Mụn này không phải mụn bình thường đâu, mà là mụn viêm, mụn bọc sưng to, đau nhức. Nếu không được xử lý đúng cách, hoặc anh em tự ý nặn, gãi, thì rất dễ để lại sẹo rỗ (sẹo lõm) hoặc sẹo lồi (sẹo nổi gồ lên). Mà đã là sẹo thì khó coi lắm, ảnh hưởng đến sự tự tin của anh em mình.

Tiếp theo là thuốc kháng sinh (antibiotics). Một số anh em dùng kháng sinh để trị mụn hoặc các vấn đề viêm nhiễm khác. Tuy kháng sinh có thể diệt khuẩn, nhưng nếu dùng sai liều, sai loại hoặc dùng quá lâu, nó có thể làm da bị nhạy cảm hơn với ánh nắng (photosensitivity). Da dễ bị sạm màu, tăng sắc tố sau viêm (PIH - Post-inflammatory hyperpigmentation), mà mình hay gọi là thâm đó. Mấy cái thâm này nếu không chăm sóc kỹ, để lâu cũng thành sẹo đổi màu khó chữa lắm.

Ngoài ra, một số anh em còn dùng thuốc điều trị mụn trứng cá nặng như Isotretinoin (một loại Retinoid đường uống). Thuốc này rất hiệu quả, nhưng nó làm da mình cực kỳ khô và nhạy cảm. Trong quá trình dùng thuốc, da rất dễ bị tổn thương, nếu lỡ có vết thương hay mụn viêm, nguy cơ để lại sẹo là rất cao. Châu dặn anh em tuyệt đối không được tự ý dùng Retinoid đường uống nha, phải có chỉ định và theo dõi sát sao của bác sĩ da liễu. Vì tác dụng phụ của nó không chỉ ở da đâu, mà còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác trong cơ thể nữa.

Nói chung, Châu muốn anh em mình hiểu rõ, cái gì cũng có hai mặt. Đừng vì muốn đẹp nhanh mà đánh đổi làn da khỏe mạnh. Luôn tìm hiểu kỹ và hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào nha.

Vậy làm sao để anh em mình biết sẹo này có phải do thuốc không? Châu thấy rõ nhất là khi anh em mình đang dùng một loại thuốc mới, đặc biệt là thuốc bổ sung hormone hay steroid, mà tự nhiên thấy mụn mọc nhiều bất thường, mụn sưng to, đau nhức ở lưng, ngực, vai hoặc mặt. Đó là dấu hiệu báo động đó nha. Hoặc da mình bỗng dưng trở nên nhạy cảm hơn, dễ bị thâm sạm khi ra nắng.

Khi thấy những dấu hiệu này, việc đầu tiên anh em cần làm là ngừng ngay loại thuốc nghi ngờ (nếu không phải là thuốc kê đơn quan trọng cho bệnh lý khác) và đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng da và đưa ra hướng xử lý phù hợp. Đừng để lâu, vì sẹo mới hình thành thì dễ chữa hơn sẹo cũ nhiều lắm.

Ở NMC, Châu luôn ưu tiên cách tiếp cận đa phương pháp để trị sẹo. Tùy vào tình trạng sẹo của mỗi anh em mà Châu và đội ngũ bác sĩ sẽ tư vấn phác đồ riêng. Mình có nhiều công nghệ hiện đại lắm, ví dụ như:

- Collagen P.I.N. (Microneedling chuyên sâu - NMC sử dụng): Đây là phương pháp dùng những kim siêu nhỏ để tạo tổn thương giả trên da, kích thích da tự sản sinh collagen và elastin mới. Từ đó, các vết sẹo rỗ sẽ được lấp đầy dần. NMC dùng các độ sâu kim khác nhau tùy tình trạng sẹo: 0.25mm cho da nhạy cảm, 0.5mm cho thâm, nám nhẹ, 1.0mm cho mụn nặng, nám sâu, 1.5mm cho sẹo rỗ trung bình và 2.5mm cho sẹo rỗ sâu, có thể kết hợp với PRP (huyết tương giàu tiểu cầu) để tăng hiệu quả phục hồi.

- CO2 Fractional Laser (NMC sử dụng): Phương pháp này dùng tia laser tạo ra những cột nhiệt siêu nhỏ xuyên sâu vào da, loại bỏ lớp da cũ và kích thích tái tạo da mới mạnh mẽ. Nó rất hiệu quả cho sẹo rỗ nặng, giúp da mịn màng hơn nhiều. Nhưng cần kiên nhẫn và chăm sóc da kỹ sau điều trị nha anh em.

- RF Microneedling (NMC sử dụng): Đây là sự kết hợp giữa microneedling và sóng vô tuyến (RF). Sóng RF sẽ đi sâu vào da qua các kim nhỏ, kích thích sản sinh collagen mạnh mẽ hơn nữa, đồng thời giúp da săn chắc, nâng cơ nhẹ. Rất tốt cho sẹo rỗ kèm da chảy xệ nhẹ.

Bên cạnh đó, Châu cũng dặn anh em phải chăm sóc da tại nhà thật kỹ nữa nha. Dùng sữa rửa mặt dịu nhẹ, dưỡng ẩm đầy đủ, và quan trọng nhất là chống nắng kỹ càng mỗi ngày. Ánh nắng mặt trời là kẻ thù số một của sẹo đó, nó làm sẹo thâm hơn và khó mờ đi. NMC cũng có các sản phẩm hỗ trợ phục hồi da sau điều trị như IMAGE Skincare THE MAX (tái tạo tế bào gốc) và IMAGE MD (phục hồi sau thủ thuật), giúp da anh em mình nhanh lành và đẹp hơn.

Để anh em dễ hình dung, Châu kể cho nghe hai câu chuyện có thật ở NMC nha. Đây là những trường hợp Châu và đội ngũ bác sĩ đã đồng hành, giúp các bạn ấy lấy lại sự tự tin đó.

Trường hợp 1: Anh Minh - 24 tuổi, nhân viên văn phòng, TP.HCM

Minh là một chàng trai trẻ rất mê gym, tập luyện đều đặn. Để cơ bắp phát triển nhanh hơn, Minh có dùng một loại thực phẩm chức năng "xách tay" được bạn bè giới thiệu, nói là có tác dụng tăng cường hormone. Sau khoảng 2 tháng sử dụng, Minh bắt đầu thấy mụn viêm nổi lên chi chít ở lưng và vai, có cả vài nốt ở mặt nữa. Mụn sưng to, đau và có mủ. Minh tự ý nặn ở nhà, khiến tình trạng càng tệ hơn. Khi đến NMC, vùng lưng và vai của Minh có rất nhiều sẹo rỗ sâu và một số thâm mụn (PIH) lớn. Châu và BS. Huệ đã tư vấn cho Minh ngừng ngay sản phẩm kia, sau đó lên phác đồ điều trị sẹo rỗ bằng Collagen P.I.N. kết hợp PRP ở độ sâu 2.5mm. Sau 5 buổi điều trị và chăm sóc da tại nhà theo hướng dẫn, các vết sẹo rỗ của Minh đã cải thiện rõ rệt, khoảng 60-70%, da mịn màng và đều màu hơn rất nhiều. Minh vui lắm, giờ tự tin cởi áo khoe lưng khi đi bơi rồi.

Trường hợp 2: Chị Lan Anh - 29 tuổi, kế toán, Hà Nội

Lan Anh cũng là một "tín đồ" của gym, nhưng chị tập trung vào giảm cân và siết cơ. Chị có dùng một loại thuốc giảm cân được quảng cáo là "thần tốc" trên mạng. Sau khoảng 1 tháng, chị thấy da mặt mình bỗng dưng nổi mụn li ti, sau đó nhanh chóng chuyển thành các nốt viêm đỏ, có mủ. Đặc biệt, da chị rất dễ bị bỏng rát và thâm sạm khi ra nắng dù đã dùng kem chống nắng. Khi đến NMC, da mặt Lan Anh có nhiều vết thâm sau viêm và một vài sẹo rỗ nông do mụn viêm để lại. Sau khi thăm khám, BS. Huệ xác định đây là tình trạng mụn do rối loạn nội tiết tố và nhạy cảm ánh sáng do tác dụng phụ của thuốc giảm cân. Lan Anh được tư vấn ngừng thuốc, điều trị mụn viêm cấp tính trước, sau đó là phác đồ trị thâm và sẹo nông bằng Collagen P.I.N. 0.5mm kết hợp với các sản phẩm làm sáng da của IMAGE Skincare. Sau 3 buổi điều trị và kiên trì chăm sóc da, làn da của Lan Anh đã sáng và đều màu hơn rất nhiều, các vết sẹo nông cũng mờ đi đáng kể. Chị ấy giờ đã tự tin hơn khi đi làm rồi.

Qua hai câu chuyện này, Châu muốn anh em thấy rằng, sẹo do thuốc là có thật và nó ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống. Nhưng quan trọng là mình phải nhận biết sớm và tìm đến đúng nơi để được điều trị hiệu quả nha.

Vậy thì, để tránh những "rắc rối" không đáng có này, Châu có vài lời khuyên từ "ruột gan" gửi đến anh em tập gym mình nè:

1. Luôn tìm hiểu kỹ thông tin: Bất kỳ loại thuốc hay thực phẩm chức năng nào anh em định dùng, dù là để tăng cơ, giảm mỡ hay trị bệnh, cũng phải tìm hiểu thật kỹ. Đừng nghe lời quảng cáo "có cánh" hay "truyền miệng" mà dùng lung tung nha. Nhất là mấy loại thuốc "xách tay" không rõ nguồn gốc, nguy hiểm lắm đó.

2. Tham khảo ý kiến bác sĩ: Đây là điều quan trọng nhất. Trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào có thể ảnh hưởng đến hormone hay có tác dụng phụ mạnh, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa (bác sĩ nội tiết, bác sĩ da liễu hoặc bác sĩ tổng quát). Họ sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe của anh em và đưa ra lời khuyên tốt nhất.

3. Theo dõi phản ứng của cơ thể: Khi bắt đầu dùng một loại thuốc mới, hãy để ý xem cơ thể mình có những thay đổi gì bất thường không. Đặc biệt là da dẻ, có nổi mụn, ngứa, đỏ, hay nhạy cảm hơn không. Nếu có, hãy dừng thuốc và đi khám ngay.

4. Không tự ý nặn mụn, xử lý vết viêm: Châu biết nhiều anh em ngứa mắt mấy cái mụn viêm, cứ muốn nặn cho nó ra hết. Nhưng làm vậy chỉ khiến tình trạng tệ hơn, dễ để lại sẹo rỗ, sẹo thâm vĩnh viễn đó. Hãy để chuyên gia da liễu xử lý an toàn nha.

• Chăm sóc da đúng cách: Dù có dùng thuốc hay không, việc chăm sóc da hàng ngày vẫn rất quan trọng. Châu tóm gọn lại mấy cái cơ bản mà anh em nên làm:
• ✅Rửa mặt sạch 2 lần/ngày bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ.
• ✅Dưỡng ẩm đầy đủ để da không bị khô, bong tróc.
• ✅Chống nắng kỹ càng mỗi ngày, dù trời râm hay ở trong nhà. Dùng kem chống nắng có SPF từ 30 trở lên.
• ✅Uống đủ nước, ăn nhiều rau xanh, trái cây để thải độc cơ thể.

6. Đừng ngần ngại tìm đến chuyên gia: Nếu lỡ có sẹo rồi, đừng giấu hay tự ti. Ở NMC, Châu và các bác sĩ luôn sẵn lòng lắng nghe và đưa ra giải pháp tốt nhất cho anh em. Sẹo có thể cải thiện đáng kể nếu được điều trị đúng cách và kịp thời.

Châu mong anh em mình luôn khỏe mạnh, có body đẹp và làn da cũng đẹp nữa nha. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, cứ nhắn tin cho Châu hoặc ghé NMC để được tư vấn trực tiếp.

⚕️ Lưu ý y khoa: Nội dung mang tính tham khảo — không thay thế khám và tư vấn từ bác sĩ có chuyên môn.

• American Academy of Dermatology Association. (n.d.). Acne: Who gets and causes. Retrieved from https://www.aad.org/public/diseases/acne/causes/who-gets-causes
• Dermatology Times. (2018). Addressing acne in athletes. Retrieved from https://www.dermatologytimes.com/view/addressing-acne-athletes
• Mayo Clinic. (2022). Drug-induced skin reactions. Retrieved from https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/drug-allergy/symptoms-causes/syc-20371835