Tập gym, đổ mồ hôi, đi du lịch: Sao mụn cứ kéo đến hoài vậy anh em?

Anh em mình ai cũng muốn có sức khỏe tốt, vóc dáng đẹp, nên đi tập gym là chuyện thường tình. Nhưng có khi nào anh em thấy, cứ mỗi đợt tập hăng say, mồ hôi nhễ nhại là y như rằng mụn lại "ghé thăm" không?

Châu biết nhiều anh em gặp tình trạng này lắm, cứ than thở sao tập thể dục tốt cho sức khỏe mà da lại xấu đi. Đừng lo, Châu sẽ giải thích cặn kẽ nguyên nhân cốt lõi cho anh em hiểu, để mình biết cách phòng tránh hiệu quả hơn nha.

Đầu tiên, phải nói đến mồ hôi – "thủ phạm" chính. Mồ hôi bản chất không xấu, nó giúp cơ thể mình điều hòa nhiệt độ. Nhưng khi mồ hôi tiết ra nhiều, nó sẽ trộn lẫn với các yếu tố khác trên da. Đó là dầu thừa (bã nhờn), tế bào da chết, và cả vi khuẩn nữa. Hỗn hợp này chính là cái "ổ" lý tưởng để gây bít tắc lỗ chân lông. Khi lỗ chân lông bị bít, vi khuẩn P.acnes (vi khuẩn gây mụn) có cơ hội phát triển mạnh mẽ, dẫn đến viêm nhiễm và hình thành mụn. Đặc biệt là mụn trứng cá (acne mechanica) thường xuất hiện ở những vùng da bị cọ xát nhiều, như lưng, ngực, trán khi đội mũ bảo hiểm hoặc băng đô thể thao.

Thứ hai là ma sát từ quần áo và dụng cụ tập luyện. Anh em để ý xem, khi mình tập gym, quần áo bó sát, khăn lau mồ hôi, hay thậm chí là nón bảo hiểm (nếu anh em đi xe máy tới phòng tập) đều có thể cọ xát vào da. Sự ma sát này, kết hợp với mồ hôi và bụi bẩn, tạo ra một môi trường cực kỳ thuận lợi cho mụn phát triển. Nó làm tổn thương nhẹ lớp hàng rào bảo vệ da, khiến vi khuẩn dễ dàng xâm nhập hơn. Đây cũng là lý do vì sao mụn lưng, mụn ngực lại phổ biến ở người tập gym đó anh em.

Thứ ba, vệ sinh cá nhân chưa kỹ. Nhiều anh em sau khi tập xong, mệt quá nên lười tắm rửa ngay, hoặc chỉ rửa mặt qua loa. Việc này khiến mồ hôi, bụi bẩn và vi khuẩn lưu lại trên da lâu hơn, tăng nguy cơ bít tắc lỗ chân lông. Hoặc đôi khi, anh em dùng chung khăn, chung dụng cụ tập mà không lau sạch, cũng vô tình đưa vi khuẩn từ người khác lên da mình. Chưa kể, tay mình sau khi chạm vào các thiết bị công cộng cũng mang đầy vi khuẩn, nếu vô tình đưa lên mặt thì mụn lại càng có cơ hội bùng phát.

Cuối cùng, chế độ ăn uống và stress. Dù không trực tiếp gây mụn do tập gym, nhưng đây là những yếu tố "đổ thêm dầu vào lửa". Một số anh em tập gym có thể dùng thực phẩm bổ sung, protein shake, mà nếu không chọn lọc kỹ hoặc dùng quá liều, có thể ảnh hưởng đến nội tiết tố và gây mụn. Stress từ công việc, học hành, hay thậm chí là áp lực phải đạt được mục tiêu tập luyện cũng làm cơ thể sản sinh cortisol, hormone gây viêm và kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, khiến da dễ nổi mụn hơn. Đó là lý do Châu luôn khuyên anh em mình cân bằng cả bên trong lẫn bên ngoài nha.

Không chỉ tập gym đâu, Châu biết nhiều anh em mình rất thích đi du lịch, khám phá đây đó. Nhưng mỗi lần đi về, da mặt lại "biểu tình" bằng cách nổi mụn ầm ĩ. Tại sao lại như vậy? Châu sẽ phân tích cho anh em hiểu rõ luôn.

Đầu tiên, thay đổi khí hậu và môi trường. Khi mình đi du lịch, đặc biệt là đến những vùng có khí hậu khác biệt (ví dụ từ TP.HCM nóng ẩm ra Hà Nội lạnh khô, hoặc ngược lại), da mình sẽ cần thời gian để thích nghi. Khí hậu khô có thể làm da mất nước, dẫn đến việc tuyến bã nhờn phải hoạt động mạnh hơn để bù đắp độ ẩm, từ đó dễ gây mụn. Ngược lại, khí hậu ẩm ướt lại tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm phát triển. Bụi bẩn, ô nhiễm không khí ở các thành phố lớn hay vùng du lịch cũng là một "kẻ thù" đáng gờm, chúng bám vào da, kết hợp với dầu thừa và mồ hôi, gây bít tắc lỗ chân lông.

Thứ hai, lịch sinh hoạt bị đảo lộn. Đi du lịch thường đồng nghĩa với việc ngủ nghỉ thất thường, ăn uống không điều độ, và có thể là cả stress vì phải di chuyển nhiều, sắp xếp lịch trình. Tất cả những yếu tố này đều ảnh hưởng trực tiếp đến nội tiết tố trong cơ thể. Khi hormone bị mất cân bằng, tuyến bã nhờn (tuyến dầu trên da) sẽ hoạt động "quá công suất", sản xuất nhiều dầu hơn, làm tăng nguy cơ bít tắc lỗ chân lông và hình thành mụn. Việc thiếu ngủ cũng làm suy yếu hệ miễn dịch của da, khiến da dễ bị tổn thương và viêm nhiễm hơn.

Thứ ba, chăm sóc da không đầy đủ hoặc thay đổi sản phẩm đột ngột. Khi đi du lịch, anh em mình thường có xu hướng mang theo ít đồ nhất có thể, hoặc dùng các sản phẩm dùng thử (sample) được tặng kèm. Đôi khi, mình còn quên cả bước tẩy trang hay dưỡng ẩm. Việc bỏ qua các bước chăm sóc da cơ bản, hoặc đột ngột thay đổi sản phẩm mà da chưa kịp thích nghi, có thể gây kích ứng và nổi mụn. Nước ở các vùng khác nhau cũng có độ pH và thành phần khoáng chất khác nhau, có thể ảnh hưởng đến da nhạy cảm. Ví dụ, nước cứng (nước có nhiều khoáng chất) có thể làm xà phòng khó tạo bọt và để lại cặn trên da, gây bít tắc.

Thứ tư, tiếp xúc với vi khuẩn từ môi trường mới. Anh em mình khi đi du lịch sẽ tiếp xúc với rất nhiều bề mặt công cộng: tay nắm cửa, vali hành lý, ga trải giường ở khách sạn, ghế máy bay... Mà không phải lúc nào mình cũng rửa tay sạch sẽ ngay lập tức. Sau đó, nếu vô tình đưa tay lên mặt, dụi mắt, gãi ngứa... thì coi như đã "chuyển giao" một lượng lớn vi khuẩn lên da. Những vi khuẩn này, kết hợp với các yếu tố khác, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho mụn phát triển. Vậy nên, anh em mình nhớ mang theo nước rửa tay khô và hạn chế chạm tay lên mặt khi đi du lịch nha.

Hiểu rõ nguyên nhân rồi, bây giờ Châu sẽ chỉ anh em những cách đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để "đối phó" với mụn khi tập gym hay đi du lịch nhé. Cứ làm theo là da dẻ sẽ khỏe mạnh, sạch mụn hơn hẳn đó!

• Khi tập gym/đổ mồ hôi nhiều:
• ✅Tắm rửa ngay sau khi tập: Đây là điều quan trọng nhất! Đừng để mồ hôi, dầu thừa và vi khuẩn lưu lại trên da quá lâu. Tắm bằng sữa tắm dịu nhẹ, tập trung vào những vùng da dễ nổi mụn như lưng, ngực, vai. Nếu không thể tắm ngay, ít nhất hãy dùng khăn sạch lau khô mồ hôi và thay quần áo sạch.
• ✅Mặc đồ tập thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt: Chọn chất liệu cotton hoặc vải công nghệ cao giúp thoát ẩm nhanh. Tránh quần áo quá bó sát hoặc chất liệu gây bí da, chúng sẽ làm tăng ma sát và giữ mồ hôi, dễ gây mụn.
• ✅Vệ sinh dụng cụ tập: Luôn dùng khăn sạch hoặc giấy lau chuyên dụng để lau các thiết bị trước và sau khi sử dụng. Điều này giúp giảm lây lan vi khuẩn từ người khác lên da mình.
• ✅Không chạm tay lên mặt: Tay mình sau khi chạm vào dụng cụ tập đầy vi khuẩn, tuyệt đối không đưa lên mặt. Nếu cần, hãy rửa tay sạch sẽ trước khi chạm vào mặt.
• ✅Rửa mặt trước và sau khi tập: Trước khi tập, rửa mặt nhẹ nhàng để loại bỏ bụi bẩn, lớp trang điểm (nếu có) và dầu thừa. Sau khi tập, rửa mặt lại để làm sạch mồ hôi và bụi bẩn. Châu gợi ý anh em dùng sữa rửa mặt dịu nhẹ, có thành phần BHA (Salicylic Acid) để làm sạch sâu lỗ chân lông.
• ✅Dưỡng ẩm nhẹ nhàng: Sau khi tắm/rửa mặt, đừng quên cấp ẩm cho da bằng sản phẩm không gây bít tắc (non-comedogenic). NMC sử dụng CosMedical Clarifying Moisturizer giúp dưỡng ẩm mà không làm nặng da.

• Khi đi du lịch:
• ✅Chuẩn bị đồ skincare mini size: Đừng bỏ qua các bước chăm sóc da cơ bản. Mang theo sữa rửa mặt, toner, kem dưỡng ẩm và kem chống nắng. Ưu tiên các sản phẩm dạng mini để tiện mang đi.
• ✅Rửa tay thường xuyên: Luôn mang theo nước rửa tay khô hoặc khăn giấy kháng khuẩn. Hạn chế tối đa việc chạm tay lên mặt khi ở nơi công cộng.
• ✅Giữ lịch sinh hoạt khoa học nhất có thể: Cố gắng ngủ đủ giấc, ăn uống lành mạnh, uống nhiều nước. Hạn chế đồ ăn dầu mỡ, cay nóng, nhiều đường vì chúng có thể kích thích mụn.
• ✅Bảo vệ da khỏi ánh nắng và ô nhiễm: Luôn dùng kem chống nắng có chỉ số SPF 30 trở lên, đội mũ, đeo khẩu trang khi ra ngoài. Kem chống nắng không chỉ giúp bảo vệ da khỏi tia UV mà còn tạo một lớp màng bảo vệ da khỏi bụi bẩn.
• ✅Mang theo mặt nạ giấy cấp ẩm: Nếu da bị khô do thay đổi khí hậu, một chiếc mặt nạ giấy cấp ẩm dịu nhẹ sẽ là "cứu tinh" tức thì cho làn da.
• ✅Sử dụng sản phẩm trị mụn cấp tốc: Nếu lỡ có nốt mụn "ghé thăm", anh em có thể mang theo các sản phẩm chấm mụn có chứa BPO (Benzoyl Peroxide) hoặc Salicylic Acid để xử lý kịp thời. Tuy nhiên, nếu dùng BPO, nhớ cẩn thận vì nó có thể làm tẩy màu quần áo, chăn ga đó nha anh em.

Nhớ là, dù ở nhà hay đi đâu, da mình cũng cần được quan tâm và chăm sóc đúng cách. Đừng vì bận rộn mà bỏ bê em nó nha!

Châu biết là anh em mình ai cũng muốn tự xử lý mụn tại nhà trước. Nhưng có những trường hợp, mụn không chỉ là vấn đề bề mặt nữa, mà nó cần sự can thiệp của chuyên gia da liễu để trị dứt điểm và ngăn ngừa sẹo rỗ, thâm mụn về sau. Vậy khi nào thì anh em nên "nhấc máy" gọi cho Châu hoặc bác sĩ da liễu?

• Những dấu hiệu cho thấy anh em cần đi khám da liễu ngay:
• ✅Mụn viêm, mụn bọc, mụn nang xuất hiện nhiều: Đây là những loại mụn sưng đỏ, đau nhức, có mủ bên trong. Chúng có nguy cơ để lại sẹo rỗ và thâm rất cao nếu không được điều trị đúng cách. Tự ý nặn có thể làm tình trạng viêm nhiễm nặng hơn.
• ✅Mụn tái đi tái lại liên tục: Anh em đã thử nhiều cách tại nhà, dùng đủ loại sản phẩm nhưng mụn vẫn cứ "đến hẹn lại lên", thậm chí còn nặng hơn theo thời gian. Điều này cho thấy có thể da đang gặp vấn đề sâu hơn hoặc phác đồ tự điều trị không phù hợp.
• ✅Kèm theo thâm mụn (PIH) và sẹo rỗ: Nếu mụn đã để lại những vết thâm nâu, đỏ hoặc sẹo lõm trên da, thì việc tự điều trị sẽ rất khó khăn. Cần có các phương pháp chuyên sâu như peel da, laser, hoặc microneedling (lăn kim) để cải thiện. Tại NMC, Châu có Collagen P.I.N. (microneedling) với các độ sâu khác nhau từ 0.25mm đến 2.5mm, kết hợp PRP để điều trị sẹo rỗ sâu, thâm mụn hiệu quả.
• ✅Da bị kích ứng nặng khi tự điều trị: Dùng sản phẩm không phù hợp hoặc quá mạnh có thể làm da bị đỏ rát, bong tróc, ngứa ngáy dữ dội. Lúc này, da đang "kêu cứu" và cần được bác sĩ kiểm tra để phục hồi hàng rào bảo vệ da.
• ✅Mụn xuất hiện ở những vùng da nhạy cảm: Ví dụ như quanh mắt, môi, hoặc mụn mọc lan rộng khắp cơ thể mà không rõ nguyên nhân.

Tại NMC, Châu cùng các bác sĩ da liễu sẽ thăm khám kỹ lưỡng, tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ gây mụn của từng anh em. Từ đó, mình sẽ đưa ra phác đồ điều trị cá nhân hóa, kết hợp các công nghệ hiện đại và sản phẩm chuẩn y khoa để mang lại hiệu quả tốt nhất. Châu cam kết cải thiện đáng kể tình trạng mụn, không hứa hẹn "khỏi 100%" nhưng sẽ giúp anh em kiểm soát tốt mụn và ngăn ngừa tái phát.

NMC sử dụng nhiều công nghệ tiên tiến để điều trị mụn toàn diện: như Celluma LED (đèn LED trị liệu được FDA-cleared với 3 bước sóng giúp giảm viêm, diệt khuẩn), Cold Plasma (diệt 99.9% vi khuẩn P.acnes chỉ trong 30 giây), và các loại Chemical Peels (Glycolic, Salicylic, Jessner, TCA, CosMedical Pro-G Peel 70) giúp làm sạch sâu, đẩy cồi mụn và tái tạo da. Sản phẩm skincare tại NMC cũng được chọn lọc kỹ càng từ các hãng uy tín như IMAGE Skincare CLEAR CELL và CosMedical Acne Treatment Set, phù hợp cho mọi loại da mụn, kể cả da nam giới với CosMedical Men's Line.

Anh em đừng ngần ngại, nếu thấy mụn "đánh úp" quá nặng, hãy để NMC giúp anh em lấy lại làn da khỏe đẹp, tự tin nhé!

Châu muốn kể cho anh em nghe hai câu chuyện có thật về những khách hàng đã đến NMC và "tạm biệt" mụn thành công, dù trước đó đã rất khổ sở vì mụn do tập gym và đi lại nhiều nhé.

Case study 1: Anh Tuấn (24 tuổi, nhân viên văn phòng, Quận 1, TP.HCM) Anh Tuấn là một người rất năng động, mê tập gym và thường xuyên đi công tác các tỉnh. Anh kể, cứ mỗi lần tập nặng hoặc đi công tác xa là mụn trứng cá, mụn viêm lại thi nhau mọc kín lưng và trán. Da mặt anh cũng đổ nhiều dầu, lỗ chân lông to và có vài vết thâm mụn cũ. Anh đã thử nhiều loại sữa tắm trị mụn, sữa rửa mặt nhưng không cải thiện, thậm chí da còn khô căng, khó chịu hơn. Anh Tuấn đến NMC với tâm trạng khá nản vì nghĩ mụn của mình chắc "bó tay".

Sau khi được bác sĩ Lê Thị Thu Huệ thăm khám kỹ lưỡng, anh Tuấn được chẩn đoán là mụn do tăng tiết bã nhờn kết hợp với ma sát và vệ sinh chưa đúng cách. Bác sĩ đã lên phác đồ điều trị kết hợp: làm sạch sâu bằng Chemical Peel (Salicylic Acid) định kỳ để kiểm soát dầu và đẩy cồi mụn, kết hợp liệu trình Cold Plasma để diệt khuẩn P.acnes trên da, đồng thời sử dụng sản phẩm CosMedical Men's Line và IMAGE Skincare CLEAR CELL tại nhà. Bác sĩ cũng dặn dò anh Tuấn kỹ lưỡng về việc vệ sinh da sau khi tập gym và khi đi công tác.

Kết quả sau 3 tháng: Anh Tuấn vui mừng khoe da lưng và trán đã sạch mụn đáng kể, các nốt viêm giảm hẳn, dầu thừa trên mặt cũng được kiểm soát tốt hơn. Anh nói giờ đã tự tin hơn rất nhiều khi mặc áo ba lỗ đi tập, không còn ngại ngùng nữa. Anh Tuấn vẫn duy trì chăm sóc da tại nhà và tái khám định kỳ tại NMC để da luôn khỏe mạnh.

Case study 2: Chị Mai (29 tuổi, kế toán, Quận Đống Đa, Hà Nội) Chị Mai làm kế toán, công việc khá áp lực và chị cũng có sở thích đi du lịch "bụi" khám phá khắp nơi. Chị chia sẻ với Châu rằng, mỗi lần đi du lịch về là da mặt lại "nổi loạn" với mụn ẩn, mụn viêm li ti, kèm theo đó là tình trạng da sạm đi và lỗ chân lông to hơn. Chị đã thử nhiều loại kem dưỡng, serum trị mụn nhưng không thấy hiệu quả rõ rệt, da vẫn cứ sần sùi và kém tươi tắn. Chị Mai cảm thấy rất tự ti, ảnh hưởng đến cả công việc lẫn cuộc sống hàng ngày.

Tại NMC Hà Nội, bác sĩ Huệ đã thăm khám và nhận thấy da chị Mai bị ảnh hưởng nhiều bởi sự thay đổi môi trường, stress và việc chăm sóc da chưa đúng cách khi đi du lịch. Phác đồ điều trị cho chị Mai tập trung vào việc làm dịu da, kiểm soát mụn viêm và phục hồi hàng rào bảo vệ da. Chị được thực hiện liệu trình Celluma LED để giảm viêm, kết hợp CosMedical Pro-G Peel 70 để làm sạch sâu và tái tạo da. Đồng thời, chị Mai được hướng dẫn chu trình skincare với sản phẩm IMAGE Skincare CLEAR CELL và CosMedical Clarifying Moisturizer để kiểm soát dầu và cấp ẩm hiệu quả.

Kết quả sau 2 tháng: Da chị Mai đã cải thiện rõ rệt. Mụn ẩn giảm hẳn, mụn viêm không còn xuất hiện nhiều nữa, da sáng và mịn màng hơn. Chị Mai rất vui vì giờ đây có thể tự tin đi du lịch mà không còn lo lắng về mụn nữa. Chị nói Châu rằng chị đã học được cách chăm sóc da đúng cách và giờ đây việc đi du lịch của chị càng thêm trọn vẹn. Chị Mai đang tiếp tục liệu trình để cải thiện nốt thâm mụn còn sót lại bằng các tinh chất dưỡng da chuyên sâu.

Anh em thấy đó, dù là tập gym hay đi du lịch, mụn cũng có thể "ghé thăm" bất cứ lúc nào. Nhưng đừng vì thế mà lo lắng hay từ bỏ những sở thích lành mạnh của mình nha. Châu có vài lời khuyên từ "tâm can" để anh em mình luôn giữ được làn da sáng khỏe, bất chấp mọi hoàn cảnh:

1. Hiểu rõ làn da của mình: Mỗi người có một loại da khác nhau, nên việc hiểu da mình thuộc loại gì (da dầu, da khô, da hỗn hợp, da nhạy cảm) là cực kỳ quan trọng. Từ đó, mình mới chọn được sản phẩm và phương pháp chăm sóc phù hợp nhất. Ví dụ, da dầu thì ưu tiên sản phẩm kiềm dầu, da nhạy cảm thì chọn loại dịu nhẹ, không hương liệu.

• Đầu tư vào chu trình skincare cơ bản: Không cần quá cầu kỳ, nhưng 3 bước cơ bản này là "chìa khóa" cho làn da khỏe mạnh:
• ✅Làm sạch: Sữa rửa mặt dịu nhẹ 2 lần/ngày. Sau khi tập gym hoặc đổ mồ hôi nhiều, hãy làm sạch ngay.
• ✅Dưỡng ẩm: Cấp ẩm đủ sẽ giúp da cân bằng, tuyến bã nhờn không phải hoạt động quá mức. Chọn loại non-comedogenic (không gây bít tắc lỗ chân lông). NMC có CosMedical Clarifying Moisturizer rất hợp cho da mụn.
• ✅Chống nắng: Đừng bao giờ bỏ qua kem chống nắng, dù trời nắng hay râm. Tia UV không chỉ gây lão hóa, sạm da mà còn làm tình trạng mụn và thâm mụn nặng hơn.

3. Hạn chế chạm tay lên mặt: Đây là thói quen xấu mà rất nhiều người mắc phải. Tay mình tiếp xúc với vô vàn vi khuẩn, bụi bẩn, nên việc chạm tay lên mặt sẽ vô tình "chuyển giao" chúng lên da, gây mụn và viêm nhiễm.

• Chế độ sinh hoạt lành mạnh:
• ✅Ăn uống khoa học: Hạn chế đường, sữa, đồ ăn cay nóng, dầu mỡ. Tăng cường rau xanh, trái cây, uống đủ nước. Một số anh em tập gym có thể cần xem xét lại chế độ bổ sung protein nếu thấy mụn bùng phát.
• ✅Ngủ đủ giấc: Giấc ngủ là "thời gian vàng" để da phục hồi và tái tạo. Thiếu ngủ làm tăng stress, rối loạn hormone, dễ gây mụn.
• ✅Giảm stress: Tập yoga, thiền, đọc sách, nghe nhạc... tìm cách giải tỏa căng thẳng để cơ thể và làn da được thư giãn.

5. Đừng tự ý nặn mụn: Đặc biệt là mụn viêm, mụn bọc. Việc này không chỉ làm mụn nặng hơn, lây lan mà còn dễ để lại sẹo rỗ vĩnh viễn. Hãy để chuyên gia da liễu xử lý nếu mụn quá khó nhằn.

6. Tìm đến chuyên gia khi cần: Nếu mụn nặng, dai dẳng, hay đã để lại thâm sẹo, đừng chần chừ mà hãy tìm đến các phòng khám da liễu uy tín. Tại NMC, Châu và đội ngũ bác sĩ luôn sẵn sàng lắng nghe, thăm khám và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất cho từng anh em. Mình có đủ các công nghệ hiện đại như Celluma LED, Cold Plasma, Chemical Peels (CosMedical Pro-G Peel 70) và sản phẩm chuyên sâu như IMAGE Skincare CLEAR CELL, CosMedical Retinol Complex để giúp anh em kiểm soát và trị mụn hiệu quả.

Nhớ nha anh em, làn da khỏe đẹp là cả một quá trình. Cứ kiên trì và lắng nghe làn da mình, chắc chắn anh em sẽ có được kết quả như ý!

👉 Đặt lịch khám mụn miễn phí tại NMC: nguyenmaichau.com.vn/dich-vu/tri-mun-toan-dien

⚕️ Lưu ý y khoa: Nội dung mang tính tham khảo — không thay thế khám và tư vấn từ bác sĩ có chuyên môn.

• American Academy of Dermatology Association. (n.d.). _Acne: Tips for managing_. https://www.aad.org/public/diseases/acne/causes/workouts
• Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology. (2014). _The Impact of Stress on Skin Aging and Acne_. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4082169/
• Mayo Clinic. (n.d.). _Acne_. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/acne/symptoms-causes/syc-20368047